Wieczór z Artystą
Franciszek Maśluszczak

plakat maśluszczak

Serdecznie zapraszamy na pierwsze spotkanie z cyklu "Wieczór z Artystą". Inauguratorem nowego wydarzenia w Ognisku będzie malarz, rysownik i grafik Franciszek Maśluszczak. Jest on absolwentem Liceum Plastycznego w Zamościu. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w 1974 roku uzyskał dyplom w pracowni grafiki pod kierunkiem prof. Juliana Pałki . Wykłada w katedrze Malarstwa i Rysunku na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Od 1970 roku tworzy ilustracje i grafiki. Współpracował z wieloma czasopismami, m.in. "Ty i Ja", "Literaturą", "Szpilkami", "Polityką", "Tygodnikiem Literackim", "Gazetą Wyborczą" i "Rzeczpospolitą". Ma także w swoim dorobku ilustracje książkowe, m.in. dla takich autorów, jak Jeremi Przybora ("Kabaret jeszcze Starszych Panów", 1980), Ryszard Schubert ("Panna Lilianka", 1983), Rena Marciniak ("Ślub na gruzach Warszawy", 1990), Roald Dahl ("Wielkomilud", 1991). Ilustrował również książki Ireneusza Iredyńskiego, Edwarda Stachury, Marka Nowakowskiego i Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Sam też doczekał się literackiego opracowania: Hanna Krall sportretowała Franciszka Maśluszczaka w opowiadaniu "Malarnia z o.o.".

W swoim dorobku ma także zlecenia zagraniczne. Niedawno japońskie Muzeum Pokoju zamówiło u niego cykl ilustracji do artystyczno-historycznej książki "Powstanie Warszawskie 1944". Maśluszczak zasiada w Radzie Artystycznej ZPAP oraz Komisji Architektoniczno-Artystycznej przy Kurii Metropolitalnej Warszawskiej. Jest laureatem nagrody miasta stołecznego Warszawy za całokształt twórczości, nagrody im. Brata Alberta w Rzeszowie oraz nagrody Aukcji Wielkiego Serca w Krakowie (2004).

Twórczość Franciszka Maśluszczaka zaliczana bywa do nurtu metaforycznego w sztuce polskiej. Jego prace ukazują zazwyczaj człowieka uwikłanego w zdarzenia potocznej codzienności. Artysta często czerpie z własnych doświadczeń oraz wnikliwej obserwacji świata. Lubi powracać na płótnach do wspomnień z lat młodości, bliskich sobie osób oraz miejsc – głównie małych miasteczek. Postacie kreowane przez Maśluszczaka poddawane są artystycznej stylizacji, która polega na charakterystycznej deformacji ciała. Swoich bohaterów Maśluszczak często ukazuje na tle odrealnionego krajobrazu i architektury, uwikłanych w narracje z pogranicza świata rzeczywistego i fantazji. To postacie nierzadko smutne, ale jednocześnie niepozbawione specyficznego komizmu. Klimat dzieł inspirowany jest bogactwem świata spraw ludzkich, który artysta opisuje z wielką wnikliwością, prostotą, czasami wybierając ton liryczny, a czasami pogodną ironię. Na jego obrazach i rysunkach pojawiają się surrealistyczne wizje i baśniowa atmosfera, pobudzające wyobraźnię i skłaniające do melancholii.

W malarstwie artysta łączy różne techniki – akwarele, tempery akrylowe i olejne. Maluje na płótnie, dykcie i papierze. Kompozycje Maśluszczaka są bardzo wysmakowane kolorystycznie, budowane paletą zdecydowanych żółcieni, błękitów oraz miodów i brązów. "Nasiąkałem kolorem od dziecka. Tam, gdzie dorastałem, przeplatała się sztuka prawosławna, cerkiewna, żydowska, ludowa, unicka i to wszystko było kolorowe" – mówił w jednym z wywiadów artysta. W jego sztuce sentymentalnie pobrzmiewają echa malarstwa Marca Chagalla, ale Maśluszczak przetwarza też twórczo tradycję gotycką. Ze średniowiecznej szkoły malarskiej zaczerpnął m.in. koncepcję spiętrzonej kompozycji pejzażu oraz poliptykowe formy przedstawienia (np. obraz "Lśnienie zwykłych ludzi" z 1997 roku składa się z jedenastu kwater, z których środkowa jest największa). W poliptykowych obrazach Maśluszczaka zwykle centralna kwatera przedstawia główny temat dzieła, zaś pozostałe sceny dopowiadają go w mniej lub bardziej bezpośredni sposób.

Artysta nie maluje z natury ani z fotografii, świat przedstawiony powstaje z jego wyobraźni, zawsze jednak pozostaje blisko natury. Nie dziwi zatem, że Maśluszczak często współpracuje jako ilustrator ze znawczynia surrealizmu – Agnieszką Taborską. Ich pierwszą wspólną książką była baśń "W malinowym dżemie" (1995). W 2008 roku ukazała się książka Agnieszki Taborskiej "Księżycowe duchy" z ilustracjami Franciszka Maśluszczaka (Wydawnictwo "Twój Styl"). Ilustracje wykonane w technice akrylu i akwareli cieszą oko czytelnika intensywną kolorystyką, panuje w nich baśniowy nastrój.

Artysta podejmuje się także realizacji w większej skali, związanych z architekturą. W 2002 roku wykonał polichromię w kapliczce w Borkach koło Wrocławia, a w roku 2004 zrealizował cykl fresków Drogi Krzyżowej w kościele p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego na warszawskim Ursynowie.

Prace Franciszka Maśluszczaka znajdują się w wielu muzeach w Polsce i za granicą, m.in. w Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Narodowym w Szczecinie, Muzeum Okręgowym w Zamościu oraz w Muzeum Pokoju w Tokio, Muzeum Miejskim w Gandawie, Muzeum im. Chagalla w Witebsku oraz w licznych kolekcjach prywatnych.

Indywidualne wystawy prac Franciszka Maśluszczaka odbyły się m.in. w BWA w Lublinie (1978), Instytucie Kultury Polskiej w Sztokholmie (1983), Państwowej Galerii Sztuki w Płocku (1997), Instytucie Kultury Polskiej w Londynie (1999), Galerii Domu Artysty Plastyka w Warszawie (2001), Muzeum Śląskim w Katowicach (2007) i BWA w Sandomierzu (2009).